Psikoloğa Ne Zaman Gitmeliyim? Kimler Psikoloğa Gider?

Herkesin hayatında çok zorlandığı, ilerlemediğini hissettiği ya da ne yapacağını bilemediği zamanlar olmuştur. Tam da bu dönemler desteğe en çok ihtiyaç duyulan zamanlardır ve bunu almak oldukça önemlidir.

Yakın çevreden, en güvenilenlerden alınan desteğin iyileştirici bir yanı vardır. Ancak bazı durumlarda bu destek yeterli gelmez ve tam olarak ihtiyacı karşılamaz. Bunun olması da oldukça doğaldır. Çünkü burada çok daha farklı bir ilişki vardır. Bu noktada psikolojik destek almayı düşünmek oldukça önemlidir.

Psikolojik destek, kişinin yolunu kaybettiğini hissettiği bu dönemlerde o kişinin yönünü bulmasına ya da yolunu görmesine yardımcı olur. Ancak psikolojik destek almak için mutlaka çok zor bir süreçten geçiyor olmak, yaşanan sorunların dayanılmaz bir hal alması gerekmez. Bazen küçük gibi görünse de günlük hayatın akışını etkileyen sorunlar ya da durumlar da psikolojik destek almak için çok geçerli ve yeterli bir nedendir.

Neden psikoloğa gitmeliyim, ne zaman psikoloğa gitmem gerekir ve kimler psikoloğa gider? 

Aslında bu soruların herkes için geçerli tek bir cevabı yok. Herkesin yaşadığı sorunlar, sorunlarla baş etme becerileri ve yöntemleri farklıdır. Bu nedenle gitme nedeni ve aşaması da farklı olur. Önemli olan içinde bulunduğunuz süreci fark etmeniz ve psikolojik bir desteğe ihtiyaç duymanızdır. Bu başlı başına yeterli bir nedendir.

Psikoloğa Gitmek İçin Çok Kötü Hissetmeyi Beklemek Mi Gerekir?

Hayır. Psikoloğa başvurmak için sorunların mutlaka büyümesini beklemeniz, çok zor bir durumda olmanız gerekmez. Nasıl ki fiziksel bir problem için belirtilerin çok ilerlemesini beklemeden doktora başvurabiliyorsunuz psikolojik açıdan da zorlandığınız dönemlerde psikoloğa gidebilirsiniz. Belirli bir aşamayı beklemek gerekmez.

Bazen bu gibi durumlarda “Benden daha kötü durumda olan insanlar var, benim psikoloğa gitmem gereksiz” gibi düşünceler ortaya çıkabilir. Ancak psikolojik destek bir karşılaştırma meselesi değildir. Önemli olan yaşadığınız güçlüğün sizin yaşamınızı ne ölçüde etkilediğidir. Eğer bir sorun sizin için önemliyse ve hayatınızı, ilişkilerinizi etkiliyorsa önemli bir konudur.

Kimler Psikoloğa Gider?

Desteğe ihtiyacı olan herkes psikoloğa gidebilir. Psikoloğa giden insanların belirli bir özelliği ya da profili yoktur. Farklı yaşlarda, farklı yaşam koşullarındaki herkes farklı nedenlerle terapiye başvurabilir. Psikoloğa sadece ağır psikolojik bozukluğu olan kişiler gitmez.

Bazı kişiler belirgin bir sorun nedeniyle psikoloğa gelirken kimileri ise kendilerini daha iyi tanımak, yaşamlarında tekrar eden döngüleri anlamak, bunları değiştirmek veya kendileriyle ilgili farkındalık kazanmak için destek alabilir.

Örneğin psikoloğa;

·       Sürekli kaygı, endişe veya korku yaşayan,

·       Panik atak veya yoğun kaygı belirtileri yaşayan,

·       Kendini uzun süredir mutsuz, isteksiz veya tükenmiş hisseden,

·       Sürekli kötü bir şey olacakmış gibi hisseden,

·       Hayatın farklı alanlarında suçluluk, değersizlik, yetersizlik hisseden,

·       Boşluk ya da ait olamama hissini yaşayan,

·       Sınır koymakta ya da sınırlarını korumakta zorlanan,

·       Uyku problemleri yaşayan,

·       Duygularını yönetmekte ya da anlamakta zorlanan,

·       Belirsizlikle baş etmekte zorlanan,

·       Düşüncelerini durdurmakta veya zihnini sakinleştirmekte zorlanan,

·       Özgüven ve öz değer konusunda zorlanan,

·       Kendin ilişkilerinde sürekli benzer döngüler içinde bulan,

·       İlişkilerine dair kafası karışık ve zorluk yaşayan,

·       Boşanma, taşınma, işten ayrılma gibi hayatında önemli bir değişiklik yaşayan ve buna uyum sağlamakta zorlanan,

·       İş, okul veya sosyal yaşamındaki stresle baş etmekte zorlanan,

·       Yurt dışında yaşarken yalnızlık, uyum veya aidiyet sorunları yaşayan,

·       Kendini daha iyi tanımak ve yaşamındaki bazı tekrarları anlamak isteyen kişiler başvurabilir.

Dolayısıyla “Psikoloğa gitmek için büyük bir problemim olması gerekir mi?” sorusunun cevabı her zaman evet değildir. Bazen kişinin kendisiyle ilgili bir şeyleri anlamak istemesi de psikolojik destek için yeterli bir başlangıç noktası olur.

Ne Zaman Psikoloğa Gitmek Gerekir?

Yaşadığınız tek belirli bir belirti psikoloğa gitmeniz gerektiği anlamına gelmez. Ancak bazı durumlarda psikolojik destek almayı düşünmek önemlidir.

Yaşadığınız sıkıntı uzun süredir devam ediyorsa

Herkes zaman zaman hayatında kaygı, üzüntü, öfke, stres veya isteksizlik yaşayabilir. Burada önemli olan bu duyguların ne kadar sürdüğü ve hayatınızı nasıl etkilediğidir. Geçici bir zorlanmanın aksine, kendinizi uzun süredir aynı döngünün içinde buluyorsanız ve çıkmakta zorlanıyorsanız psikolojik destek almak bu durumu anlamanıza yardımcı olabilir.

Günlük hayatınız etkilenmeye başladıysa

Yaşanan psikolojik bir zorluk yalnızca duyguları değil, günlük yaşamı da etkileyebilir. Günlük hayattaki işlevselliğinizin bozulması burada önemli bir etkendir. Uyku düzeninizin bozulması, işe veya okula odaklanmakta zorlanmanız, sosyal ortamlardan uzaklaşmanız, ilişkilerinizde sorunların artması ya da günlük sorumluluklarınızı yerine getirmekte zorlanmanız destek ihtiyacını değerlendirmek için önemli olabilir.

Sürekli kaygılı veya tetikte hissediyorsanız

“Sürekli kötü bir şey olacakmış gibi hissediyorum”, “zihnimdeki düşünceleri susturamıyorum” veya “Her şeyi fazla düşünüyorum ve bunu durduramıyorum” gibi ifadeler aslında bir mesaj verir. Özellikle bu düşünceler sıklaşıyor, kontrol edilmesi zorlaşıyor ve yaşam alanınızı daraltıyorsa psikolojik destek almak faydalı olabilir.

Hiçbir şeyden eskisi kadar keyif almıyorsanız

Daha önce keyif aldığınız şeylere karşı ilginizin azalması ya da aynı tatmini yaşatmaması, sürekli yorgun veya isteksiz hissetmeniz ya da insanlardan uzaklaşmanız dikkate alınması gereken değişiklikler olabilir.

İlişkilerinizde aynı sorunlar tekrar ediyorsa

İlişkilerinizde, iş hayatınızda veya sosyal çevrenizde sürekli tartışmalar yaşamak, güven sorunları, sınır koymakta zorlanmak, terk edilme korkusu, kendini ifade edememe ya da bunlar dışında konularda sürekli tekrar eder şekilde sorunlar yaşıyorsanız bunlarla baş etmek için ilişkilerinizde tekrar eden döngülerinizi, buna dair motivasyonlarınızı anlamaya

çalışmak önemli olacaktır. 

Hayatınızda önemli bir değişiklik olduysa

Ayrılık, boşanma, yas, taşınma, başka bir ülkeye yerleşme, emeklilik, iş değişikliği, ebeveyn olmak veya yaşam düzeninin önemli ölçüde değişmesi psikolojik olarak zorlanmaya neden olabilir. Elbette her değişim bir psikolojik duruma neden olmaz. Ancak değişiklikle baş etmekte zorlandığınızda destek almak yardımcı olacaktır.

Özellikle “Her şey yolunda gibi ama ben kendimi iyi hissetmiyorum” şeklinde bir deneyim yaşıyorsanız bunu görmezden gelmek yerine anlamaya çalışmak önemli olabilir.

Tüm bunların dışında kendini anlamaya çalışmak,  “Neden hep aynı insanlarla benzer ilişkiler yaşıyorum?”, “Neden sınır koymakta zorlanıyorum?”, “Kendimi neden sürekli yetersiz/değersiz hissediyorum?” veya “Hayatımda ne istediğimi bilmiyorum” gibi sorular da terapi sürecinde ele alınabilecek konulardır.

Psikoloğa Gitmeli miyim?

“Psikoloğa gitmeli miyim?” sorusunun cevabı kişinin yaşadığı durumun kendisi, süresi ve günlük hayatına etkisiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

·       Yaşadığım sıkıntı uzun süredir devam ediyor mu?

·       Bu durum günlük hayatımı etkiliyor mu?

·       Duygularımı veya düşüncelerimi yönetmekte zorlanıyor muyum?

·       Aynı sorunları tekrar tekrar yaşıyor muyum?

·       İlişkilerim bu durumdan etkileniyor mu?

·       Daha önce baş etmekte kullandığım yöntemler artık yeterli gelmiyor mu?

·       Kendimi anlamakta veya yaşadıklarımı anlamlandırmakta zorlanıyor muyum?

·       Bu konuda biriyle konuşmanın bana yardımcı olabileceğini düşünüyor muyum?

Bu sorulara vereceğiniz cevaplar sizin için yol gösterici olacaktır. Ancak bu sorular kendi başınıza bir tanı koymanız için kullanılmamalıdır.

Ne Zaman Acil Yardım Almak Gerekir?

Kendinize zarar verme, yaşamınıza son verme veya güvenliğinizi koruyamayacağınızı düşünme gibi acil bir durum söz konusuysa yalnızca rutin bir psikolog randevusunu beklememek gerekir. Böyle bir durumda bulunduğunuz yerdeki acil sağlık hizmetlerine veya en yakın acil servise başvurmanız ve mümkünse güvendiğiniz bir kişiden destek almanız önemlidir.